Kort samengevat

Een rolstoel geeft mobiliteit, maar verplaatsen blijft fysiek werk. Hellingen, drempels, zware deuren en lange ziekenhuisgangen kunnen voor een oudere of lichamelijk beperkte mantelzorger te zwaar worden. Bespreek niet alleen of de patiënt een rolstoel heeft, maar ook wie hem veilig kan begeleiden. Professioneel rolstoelvervoer kan fysieke taken overnemen zonder de mantelzorger uit de zorgrelatie te halen.

“Het is maar tot aan de ingang”

Dat klinkt eenvoudig.

Tot de parking verder ligt dan verwacht.

De helling steiler is.

De rolstoel zwaar trekt.

De automatische deur stuk blijkt.

En de mantelzorger zelf last heeft van rug, schouders of knieën.

Veel families beoordelen mobiliteit alleen vanuit de patiënt.

Maar een rolstoelrit bestaat uit twee personen: degene die zit en vaak degene die duwt.

Mantelzorgers overschatten zichzelf soms uit noodzaak

Niet uit roekeloosheid.

Ze hebben het jaren gedaan.

Ze kennen de patiënt.

Ze willen geen hulp vragen voor iets wat “vroeger altijd lukte”.

Toch verandert draagkracht.

Een oudere partner kan minder kracht hebben. Een volwassen kind kan rugproblemen ontwikkelen. Een mantelzorger kan zelf herstellen van ziekte.

Dat zijn goede redenen om een taak anders te organiseren.

Kijk naar de volledige route

Niet alleen:

Kan ik de rolstoel in de wagen krijgen?

Maar:

· hoe geraakt de patiënt van de woonkamer naar buiten?

· zijn er drempels?

· is er een helling?

· hoe zwaar is de rolstoel?

· moet hij in een voertuig worden getild?

· blijft de patiënt tijdens de rit in de rolstoel?

· hoe lang is de route in het ziekenhuis?

· kan de mantelzorger daarna nog een hele afspraak begeleiden?

Vlaamse patiëntinformatie adviseert bij ziekenvervoer expliciet om na te denken over het vervoerstype en of een naaste of mantelzorger mee moet.  

De mantelzorger kan begeleider blijven

Professionele ondersteuning betekent niet dat de partner of dochter thuis moet blijven.

De mantelzorger kan mee voor:

· geruststelling;

· medische informatie;

· communicatie;

· ondersteuning tijdens de afspraak.

Maar hoeft niet noodzakelijk al het zware duw-, til- en transferwerk te doen.

Op de dienstenpagina van Ziekenvervoer Vandenbrande staat informatie over ⁠rolstoelvervoer en andere vormen van aangepast transport.

Let op signalen

Het wordt tijd om de taak opnieuw te bekijken wanneer de mantelzorger:

· achteraf pijn heeft;

· tegen hellingen opziet;

· bijna valt;

· de rolstoel moeilijk kan controleren;

· afspraken begint te vermijden;

· alleen nog met veel inspanning kan helpen.

Wacht niet op een ongeval.

Veelgestelde vragen

Is iedere rolstoel geschikt voor vervoer in een aangepast voertuig?

Niet noodzakelijk. Bespreek het type rolstoel vooraf met de vervoerder.

Mag de mantelzorger mee?

Dat kan vaak, maar meld dit bij de aanvraag.

Wordt de patiënt ook binnen begeleid?

De precieze dienstverlening verschilt. Vraag waar de ondersteuning begint en eindigt.

Wat als er thuis trappen zijn?

Meld dit vooraf. Niet iedere situatie kan met dezelfde middelen worden opgelost.

Is rolstoelvervoer hetzelfde als liggend vervoer?

Nee. Bij rolstoelvervoer blijft de patiënt doorgaans in een rolstoel; liggend vervoer is een andere vervoerscategorie.

Laatste gedachten

De vraag is niet alleen of de patiënt mobiel genoeg is.

Ook degene die dagelijks helpt, moet de taak veilig kunnen uitvoeren.

Wanneer rolstoelbegeleiding fysiek te zwaar wordt, is hulp inschakelen geen overdrijving. Het beschermt twee mensen tegelijk