Van an toàn hơi là thiết bị quan trọng trong các hệ thống hơi nước, nồi hơi, bình chịu áp và đường ống công nghiệp. Khi áp suất trong hệ thống vượt quá mức cài đặt, van sẽ tự động mở để xả bớt môi chất, giúp hạn chế nguy cơ quá áp gây hư hỏng thiết bị. Vì vậy, việc hiểu rõ các loại van an toàn hơi nước phổ biến sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn thiết bị phù hợp với từng hệ thống.

Van an toàn hơi là gì?

Van an toàn hơi là thiết bị bảo vệ được lắp trên hệ thống có áp suất, hoạt động dựa trên nguyên lý tự động xả môi chất khi áp suất đạt đến giá trị cài đặt.

Trong hệ thống hơi, van có thể được sử dụng cho nồi hơi, đường ống hơi, thiết bị trao đổi nhiệt, bình chịu áp và các thiết bị sử dụng hơi công nghiệp. Khi áp suất tăng vượt ngưỡng cho phép, lực tác động lên đĩa van thắng lực giữ của lò xo hoặc cơ cấu điều khiển, khiến van mở và giải phóng hơi ra ngoài.

Phân loại van an toàn hơi theo nguyên lý hoạt động

Van an toàn lò xo

Van an toàn hơi lò xo là loại phổ biến nhờ cấu tạo tương đối đơn giản và hoạt động tự động mà không cần nguồn năng lượng bên ngoài.

Lực nén của lò xo giữ đĩa van ở trạng thái đóng. Khi áp suất hơi tác động lên đĩa đạt đến mức cài đặt, van mở để xả áp. Khi áp suất giảm về mức phù hợp, van đóng trở lại.

Dòng van này thường được sử dụng trong nồi hơi, hệ thống hơi công nghiệp và các thiết bị chịu áp. Tùy thiết kế, van có thể có dạng tiêu chuẩn hoặc dạng full lift, đáp ứng những yêu cầu khác nhau về khả năng xả.

Van an toàn hơi điều khiển pilot

Van an toàn hơi pilot sử dụng một van pilot để cảm nhận và điều khiển hoạt động của van chính. Khi áp suất đạt mức cài đặt, van pilot thay đổi trạng thái, làm giảm áp lực tác động lên cơ cấu chính để van mở và xả môi chất.

Loại van này có khả năng đáp ứng tốt trong những hệ thống yêu cầu độ chính xác cao giữa áp suất làm việc và áp suất cài đặt. Chúng cũng có thể được sử dụng cho các hệ thống có kích thước lớn hoặc yêu cầu lưu lượng xả cao.

Tuy nhiên, hệ thống pilot có các đường ống nhỏ nên cần chú ý đến nguy cơ tắc nghẽn hoặc tích tụ nước ngưng, vì điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của van.

Phân loại theo khả năng nâng của van

Ngoài nguyên lý hoạt động, van an toàn hơi còn có thể được phân loại dựa trên đặc tính nâng của cơ cấu đóng mở.

Van an toàn tiêu chuẩn

Loại van này mở theo đặc tính được quy định trong tiêu chuẩn thiết kế, đáp ứng khả năng xả cần thiết trong giới hạn quá áp cho phép.

Van an toàn full lift

Van an toàn full lift có khả năng đạt hành trình nâng lớn sau khi bắt đầu mở, qua đó tạo tiết diện xả lớn để giải phóng lượng hơi cần thiết trong thời gian ngắn.

Đây là đặc điểm đáng chú ý đối với những hệ thống yêu cầu khả năng xả áp lớn. Tiêu chuẩn DIN 3320 cũng phân biệt giữa van an toàn tiêu chuẩn và van full lift dựa trên đặc tính nâng và khả năng đạt lưu lượng xả.

Phân loại van an toàn hơi theo kiểu bonnet

Một tiêu chí khác là thiết kế phần bonnet hoặc khoang lò xo.

Van an toàn bonnet hở cho phép khoang lò xo thông với môi trường. Thiết kế này có thể được sử dụng trong một số ứng dụng hơi và có lợi thế về việc hạn chế ảnh hưởng của nhiệt độ lên lò xo.

Trong khi đó, van an toàn bonnet kín giúp bao kín phần lò xo và cơ cấu bên trên. Thiết kế này thường được cân nhắc khi môi chất xả cần được kiểm soát hoặc không nên phát tán trực tiếp ra môi trường.

Nên chọn loại van an toàn hơi nào?

Việc lựa chọn không nên chỉ dựa vào tên gọi hay kích thước van mà cần xem xét đồng thời:

• Áp suất cài đặt của van.

• Áp suất làm việc bình thường của hệ thống.

• Nhiệt độ hơi.

• Lưu lượng xả yêu cầu.

• Áp suất ngược tại đầu xả.

• Kích thước và kiểu kết nối.

• Vật liệu thân, đĩa, seat và lò xo.

• Tiêu chuẩn áp dụng cho nồi hơi hoặc thiết bị chịu áp.

Đặc biệt, với hệ thống nồi hơi, khả năng xả của van phải đáp ứng yêu cầu bảo vệ thiết bị và áp suất cài đặt không được vượt quá áp suất thiết kế hoặc áp suất làm việc cho phép của nồi hơi.

Ứng dụng phổ biến của van an toàn hơi

Nhờ khả năng bảo vệ chống quá áp, van an toàn hơi nước thường được sử dụng trong:

• Nồi hơi công nghiệp.

• Đường ống phân phối hơi.

• Thiết bị trao đổi nhiệt.

• Bình chịu áp lực.

• Hệ thống gia nhiệt bằng hơi.

• Nhà máy thực phẩm, dệt may, hóa chất.

• Các dây chuyền sản xuất sử dụng hơi nước.

Việc lựa chọn đúng loại van giúp hệ thống có phương án bảo vệ phù hợp trước các tình huống áp suất vượt giới hạn thiết kế.

Tuấn Hưng Phát phân phối van an toàn hơi chính hãng

Tuấn Hưng Phát là đơn vị phân phối các sản phẩm van công nghiệp chính hãng, chất lượng, trong đó có các dòng van an toàn hơi, van an toàn nồi hơi và van an toàn áp suất phục vụ nhiều hệ thống hơi công nghiệp.

Sản phẩm được lựa chọn theo các thông số như áp suất, nhiệt độ, lưu lượng xả, kích thước và tiêu chuẩn của hệ thống. Tuấn Hưng Phát đồng thời cung cấp chế độ bảo hành dài hạn, hỗ trợ khách hàng trong quá trình lắp đặt, vận hành và bảo trì thiết bị.