Van bướm gang là thiết bị đóng mở dòng chảy được sử dụng phổ biến trong hệ thống cấp nước, xử lý nước, PCCC, HVAC và các đường ống công nghiệp. Sản phẩm có thiết kế tương đối đơn giản nhưng mỗi bộ phận đều đảm nhiệm một chức năng riêng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành và độ kín của van. Về cơ bản, một van bướm gồm thân van, đĩa, trục, bộ phận làm kín và cơ cấu điều khiển.

Vậy cấu tạo van bướm gang gồm những chi tiết nào? Hãy cùng tìm hiểu cụ thể trong bài viết dưới đây.

Van bướm gang là gì?

Van bướm gang là dòng van bướm có phần thân được chế tạo từ gang, thường được sử dụng để đóng, mở hoặc hỗ trợ điều tiết dòng lưu chất trong đường ống.

Van hoạt động dựa trên chuyển động xoay của một đĩa van quanh trục. Khi đĩa xoay về vị trí gần song song với dòng chảy, van mở; khi đĩa xoay vuông góc với dòng chảy, van đóng. Cơ chế xoay 1/4 vòng giúp van có khả năng đóng mở nhanh và phù hợp với nhiều tuyến ống có kích thước lớn.

Cấu tạo van bướm gang gồm những bộ phận nào?

Tùy từng nhà sản xuất, thiết kế có thể khác nhau đôi chút. Tuy nhiên, cấu tạo van bướm gang thông thường gồm các bộ phận chính sau:

1. Thân van

Thân van bướm gang là bộ phận bên ngoài có nhiệm vụ bảo vệ cơ cấu bên trong, chịu áp lực của hệ thống và tạo liên kết giữa van với đường ống.

Thân van có thể được chế tạo từ gang xám hoặc gang cầu tùy model và yêu cầu sử dụng. Một số sản phẩm được phủ epoxy bên ngoài nhằm tăng khả năng bảo vệ bề mặt trong môi trường ẩm hoặc có nguy cơ ăn mòn.

Ngoài vật liệu, người dùng cũng cần chú ý kiểu kết nối như Wafer, Lug hoặc mặt bích, bởi yếu tố này quyết định khả năng lắp đặt van vào hệ thống.

2. Đĩa van

Đĩa van hay còn gọi là cánh bướm là bộ phận trực tiếp kiểm soát dòng chảy.

Đĩa được gắn với trục và có thể xoay quanh trục. Khi đóng, đĩa chắn ngang tiết diện đường ống; khi mở, đĩa xoay khỏi hướng dòng chảy để tạo khoảng thông cho lưu chất đi qua.

Tùy sản phẩm, đĩa có thể sử dụng inox, gang cầu hoặc các vật liệu hợp kim khác. Vì tiếp xúc trực tiếp với lưu chất nên vật liệu đĩa cần được lựa chọn phù hợp với môi trường làm việc.

3. Trục van

Trục van bướm gang có chức năng truyền mô-men xoắn từ bộ phận điều khiển xuống đĩa.

Khi người vận hành xoay tay gạt, tay quay hoặc khi bộ truyền động hoạt động, lực được truyền qua trục khiến đĩa van xoay theo. Trục thường sử dụng thép không gỉ hoặc vật liệu có độ bền cơ học phù hợp.

Đây là bộ phận chịu tác động trực tiếp trong quá trình đóng mở nên chất lượng trục có ảnh hưởng đáng kể đến độ ổn định của van.

4. Gioăng và ghế làm kín

Gioăng hay seat van bướm là bộ phận giúp tạo độ kín giữa đĩa và thân van khi van đóng.

Một số vật liệu thường gặp gồm EPDM, NBR và PTFE. Trong đó, EPDM thường được sử dụng cho nhiều ứng dụng nước, còn NBR hoặc PTFE có thể được lựa chọn cho những môi trường đặc thù hơn. Việc lựa chọn vật liệu cần dựa vào lưu chất, nhiệt độ và áp suất thực tế.

Nếu gioăng bị lão hóa, biến dạng hoặc lựa chọn không phù hợp, van có thể xuất hiện tình trạng rò rỉ.

5. Bộ phận điều khiển

Bộ phận điều khiển giúp người sử dụng tác động lực lên trục để thực hiện quá trình đóng mở.

Tùy kích thước và yêu cầu tự động hóa, van bướm gang có thể sử dụng:

• Tay gạt cho những kích thước nhỏ.

• Tay quay kết hợp hộp số cho van kích thước lớn.

• Bộ truyền động điện cho hệ thống tự động.

• Bộ truyền động khí nén cho dây chuyền cần đóng mở nhanh.

Với van tay quay, hộp số có nhiệm vụ giảm lực vận hành, giúp người dùng dễ dàng đóng hoặc mở van hơn.

Nguyên lý hoạt động của van bướm gang

Các bộ phận trên phối hợp với nhau theo một cơ chế khá đơn giản.

Khi van bướm gang đóng, bộ phận điều khiển làm trục xoay và đưa đĩa về vị trí gần vuông góc với dòng chảy. Đĩa tiếp xúc với gioăng làm kín, ngăn lưu chất đi qua.

Khi van mở, trục xoay theo chiều ngược lại và đưa đĩa về vị trí gần song song với dòng chảy. Tiết diện lưu thông tăng lên, cho phép lưu chất đi qua.

Chính cơ chế xoay khoảng 90° này giúp van bướm có ưu điểm về tốc độ đóng mở và thiết kế nhỏ gọn.

Những yếu tố cần quan tâm trong cấu tạo van bướm gang

Không phải mọi van bướm gang chính hãng đều có cấu hình vật liệu giống nhau. Khi lựa chọn sản phẩm, người dùng nên kiểm tra:

Thân van: Gang xám hay gang cầu, có lớp phủ bảo vệ hay không.

Đĩa van: Gang, gang cầu, inox 304 hoặc vật liệu khác.

Trục van: Kiểm tra vật liệu và khả năng chịu lực.

Gioăng: Xác định EPDM, NBR, PTFE hoặc loại vật liệu khác có phù hợp với lưu chất.

Kết nối: Wafer, Lug hoặc mặt bích.

Bộ điều khiển: Tay gạt, tay quay, điện hoặc khí nén.

Việc kiểm tra đồng bộ các yếu tố này giúp hạn chế tình trạng chọn đúng kích thước nhưng sai vật liệu hoặc sai cấp áp lực.

Van bướm gang được ứng dụng ở đâu?

Nhờ cấu tạo đơn giản, kích thước gọn và khả năng đóng mở nhanh, ứng dụng van bướm gang khá đa dạng.

Một số hệ thống phổ biến gồm:

• Hệ thống cấp nước.

• Hệ thống thoát nước.

• Nhà máy xử lý nước.

• Hệ thống PCCC.

• Hệ thống HVAC.

• Đường ống nước làm mát.

• Hệ thống tưới tiêu.

• Các tuyến ống công nghiệp phù hợp.

Đặc biệt, van bướm thường được ưu tiên ở những đường ống có kích thước lớn, nơi yêu cầu thiết bị đóng mở gọn và thuận tiện bảo trì.

Mua van bướm gang chính hãng tại Tuấn Hưng Phát

Nếu bạn đang tìm kiếm van bướm gang chất lượng cho công trình, Tuấn Hưng Phát là đơn vị phân phối các sản phẩm van công nghiệp và thiết bị đường ống.

Tùy theo nhu cầu thực tế, khách hàng có thể lựa chọn sản phẩm dựa trên DN, cấp áp lực, vật liệu thân và đĩa, kiểu kết nối cũng như phương thức điều khiển. Tuấn Hưng Phát cung cấp sản phẩm chính hãng, chất lượng, đồng thời có chế độ bảo hành dài hạn, giúp khách hàng an tâm hơn trong quá trình lắp đặt và sử dụng.

Kết luận

Cấu tạo van bướm gang không quá phức tạp nhưng mỗi bộ phận đều đóng vai trò quan trọng. Trong đó, thân van chịu lực và kết nối đường ống, đĩa van kiểm soát dòng chảy, trục van truyền chuyển động, gioăng đảm bảo độ kín và bộ phận điều khiển giúp người dùng thực hiện thao tác đóng mở.

Khi lựa chọn van, không nên chỉ quan tâm đến kích thước và giá thành. Cần kiểm tra đồng thời vật liệu, áp suất, lưu chất, kiểu kết nối và phương thức vận hành để đảm bảo van bướm gang phù hợp với hệ thống và hoạt động ổn định trong thời gian dài.