Na przełomie VIII/IX w. powstała w dolinie rzeki Mlecznej osada (jest to teren obecnego Starego Miasta). W X wieku. Osada przekształciła się w gród obronny, na miejscu zwanym obecnie obecnie „Piotrówką". Gród obronny, przekształcił się z czasem w siedzibę kasztelanii (najpierw Mazowsza, następnie Małopolski). W 1155 pojawiła się pierwsza wzmianka o Radomiu. Była ona zawarta w bulli papieża Hadriana" IV, zatwierdzająca wieś Sławno leżącą w pobliżu Radomia dla biskupstwa wrocławskiego. Sentencja brzmiała następująco: „villa Slavno iuxta Radom". Wiek XIII przyniósł nadanie miejskich praw średzkich osadzie zwanej później Starym Radomiem. Szacuje się, że ok. 1300 wzniesiono murowany kościół parafialny św. Wacława. Zaś około 1340 roku Kazimierz Wielki założył Nowy Radom.

W 1360 przeniesiono wójtostwo ze Starego do Nowego Radomia. Nowo powstałe miasto o pow. 7 ha otoczono fosą, murami obronnymi o wys. 6,5 m z trzema bramami: od pd. Krakowską zw. także Iłżecką, od wsch. — Lubelską i od zach. — Piotrkowską. W obrębie miasta wzniesiono zamek obronny, ratusz i kościół famy św. Jana Chrzciciela. Cztery lata później Nowy Radom otrzymał w miejsce prawa średzkiego prawa magdeburskie, które zapewniły jego mieszkańcom szeroki samorząd miejski. Stanowił on siedzibę kasztelanii i sądu grodowego, stając się ważnym ośrodkiem administracyjnym Małopolski. Dogodne położenie na skrzyżowaniu traktów handlowych pogranicza Małopolski i Mazowsza zapewniło miastu możliwości wszechstronnego rozwoju jako ośrodka rzemieślniczo-handlowego. W roku 1383 na sejmie w Radomiu dokonano elekcji Jadwigi, córki Ludwika Węgierskiego, na królową Polski. Ogłoszono wówczas liczne przywileje królewskie dla mieszczan radomskich co wiązało się z dalszym wzrost znaczenia społeczno-gospodarczego oraz politycznego Radomia. Rok 1401 przynosi podpisanie pierwszego aktu unii Polski z Litwą zwanej „unią radomsko- wileńską". Jako ciekawostkę należy uznać fakt, iż w tym samym roku pod nadzorem starosty radomskiego Dobrogosta Czarnego z Odrzywołu zbudowano na Wiśle pod Kozienicami most łyżwowy, który spławiony pod Czerwińsk umożliwił przeprawę armii królewskiej. Odniosła ona w 1410 r. zwycięstwo pod Grunwaldem. W latach 1464-68 wybudowano kościół i klasztor bernardynów, ufundowany przez starostę radomskiego Dominika Kazanowskiego. Jest to w tej chwili zabytek klasy zerowej. W roku 1469 w czasie pobytu Kazimierza Jagiellończyka w Radomiu poselstwo czeskie ofiarowało koronę jego synowi Władysławowi II Jagielończykowi. Kolejnym wielkim wydarzeniem politycznym związanym z Radomiem był hołd złożony w 1489 przez Wielkiego Mistrza krzyżackiego Jana von Tieffena Kazimierzowi Jagiellończykowi. W 1505 roku, za panowania Aleksandra Jagiellończyka zwołano do Radomia sejm walny, na którym uchwalono konstytucję „nihil novi" oraz wydano statut Jana Łaskiego pierwszy zbiór ustaw państwa polskiego. 1564 Według przeprowadzonej lustracji miasto liczyło 1800 mieszkańców, którzy dysponowali: 180 domami, 14 jatkami, 3 łaźniami i 2 młynami.

W 1613 Radom stał się siedzibą Koronnego Trybunału Skarbowego zwanego Komisją Radomską, co podniosło jego znaczenie w kraju i zapewniło dochody 1628 Miasto zniszczył pożar, po którym ocalały 84 domy, a liczba mieszkańców spadła do 840. Rok 1655 to rok panowania szwedzkiego. Król Karol Gustaw przyjął na zamku delegację szlachty sandomierskiej na czele z Andrzejem Morsztynem, która zażądała przeprowadzenia w Polsce elekcji i złożenia przysięgi. W 1656 Po klęsce swych wojsk pod Warką Szwedzi opuścili miasto rabując mieszkańców i paląc budynki. Według lustracji z 1660 r. w Radomiu było 37 domów i zaledwie 395 mieszkańców.

Wiek XVII to wiek, kiedy miasto zostało odbudowane i uporządkowane. Coroczne obrady Koronnego Trybunału Skarbowego ściągały do Radomia szlachtę, dla której pobudowano liczne zajazdy, karczmy, gospody. Miasto przekształciło się z ośrodka rzemieślniczo-handlowego w ośrodek administracyjny i usługowy, chociaż znaczna część ludności zajmowała się rolnictwem. Lata 1701-06 to daty związane z kolejnym zniszczeniem miasta przez Szwedów w pierwszym okresie wojny północnej. Znaczącym wydarzeniem 1763 roku było przeniesienie Koronnego Trybunału Skarbowego do Warszawy. Rok 1767 to zawiązanie się konfederacji radomskiej skierowanej przeciw reformom Stanisława Augusta Poniatowskiego i Czartoryskich, która uznała prawa kardynalne szlachty (liberum veto, wolna elekcja, prawo wypowiadania posłuszeństwa królowi) za nienaruszalne. Reakcyjne siły magnaterii i szlachty osłaniane przez wojska carycy Katarzyny II, działające z inicjatywy ambasadora carskiego N.W. Repnina, uznały Rosję za gwaranta ustroju Rzeczypospolitej. W wyniku III rozbioru Polski w 1795 Radom został włączony do zaboru austriackiego, stając się siedzibą cyrkułu radomskiego. Po włączeniu Radomia w skład Wielkiego Księstwa Warszawskiego, w latach1809-12, został on stolicą departamentu, okręgu wojskowego i sądowego, przechodząc okres ożywionego rozwoju jako ośrodek administracyjno-usługowy i gospodarczy. Lustracja przeprowadzona w 1811 r. wykazała, że na terenie Starego i Nowego Radomia o powierzchni 140 ha znajduje się 20 budynków zamieszkałych przez 2550 mieszkańców. W roku 1815 Radom wszedł w skład Królestwa Polskiego, stając się siedzibą Komisji Województwa Sandomierskiego, Komisji Obwodowej, Trybunału Cywilnego i Sądu Pokoju. W czasie powstania listopadowego miasto było miejscem organizacji oddziałów powstańczych, potyczki z wojskami carskimi, a w okresie wojny polsko-rosyjskiej bazą wojskową gen. Różyckiego. W okresie powstania styczniowego Radom liczący wówczas. 11 tys. mieszkańców był ważnym ośrodkiem dyspozycyjnym powstańców. Działał tu komitet Wojewódzki Czerwonych w oparciu o klasztor bernardynów, a liczni ochotnicy rekrutujący się ze środowiska uczniowskiego i rzemieślniczego brali aktywny udział w walkach toczonych przez oddziały: Mariana Langlewicza, Dionizego Czachowskiego, Władysława Kononowicza i inne. Radom był miejscem śledztwa i procesów sądowych powstańców, których wieszano na rynku bądź rozstrzeliwano na terenie koszar mohylewskiego pułku piechoty. Tysiące mieszkańców guberni i miasta poddano surowym represjom popowstańczym oraz wywieziono na katorgę. Rok 1885 jest związany z otwarciem linii kolejowej iwangorodzko - dąbrowskiej (Dęblin — Dąbrowa Górnicza). Kolej przyczyniła się do dalszej aktywizacji gospodarczej miasta, będącego liczącym się w Królestwie Polskim ośrodkiem przemysłu. Istniały tu zakłady garbarskie, fabryka noży, maszyn i narzędzi rolniczych, tkalnia, huty szkła, cegielnie, browary i in. W 1892 nastąpiło powiększenie obszaru Radomia przez przyłączenie Dzierzkówa, Glinic i Górek Mariackich. Miała też miejsce rozbudowa miasta wzdłuż dróg wiodących w kierunku Warszawy, Lublina i Krakowa. Rok 1893 związany jest z powstanie komórek SDKPiL oraz PPS, w których działali m.in. Kazimierz Kelles-Krauz, Norbert Barlicki, Józef Grzecznarowski i in. Pod koniec wieku XIX Radom liczył 28 908 mieszkańców i miał 50 zakładów przemysłowych, które zatrudniały 1143 robotników. W latach 1905-07 Radom stał się ważnym ośrodkiem ruchu robotniczego i walk rewolucyjnych prowadzonych pod kierunkiem Polskiej Partii Socjalistycznej i jej Organizacji Bojowej. Na terenie miasta miały miejsce strajki, pochody, manifestacje i demonstracje antycarskie oraz zamachy na dostojników administracji rosyjskiej. Do bohaterów rewolucji należeli: Stanisław Werner, Stanisław Hempel, Stanisław Zbrowski, Aleksander Tybel i inni. W wyniku strajku szkolnego władze carskie zezwoliły na podjęcie w szkołach nauczania w języku polskim. Początki XX wieku to kolejne poszerzenie obszaru miasta przez włączenie: Koziej Góry, Zamłynia, Oboziska, Dzierzkowa, Glinic, Młodzianowa i Ustronia, osiągając 21,93 km2. W roku 1917 nastąpiło rozbrajanie okupantów austriackich. Powstała również Radomska Rada Delegatów Robotniczych, która powołała Milicje Ludową. Na jej czele stanął b. uczestnik Rewolucji Październikowej Józef Grzecznarowski. Po zwycięstwie burżuazji RRDR została rozwiązana a członków Milicji Ludowej wysłano na front polsko-radziecki. Podczas wyborów do Władź miejskich w 1927 roku zwyciężyła radomska klasa robotnicza. Prezydentem „czerwonego Radomia" został dawny katorżnik, uczestnik Rewolucji Październikowej, członek PPS — Józef Grzecznarowski. W 1930 w związku z postępującą radykalizacją mas robotniczych w Radomiu — rozwiązano „czerwony magistrat" z prezydentem Józefem Grzecznarowskim i ustanowiono państwowy zarząd komisaryczny 8 września 1939 r. Niemcy, po poprzednim bombardowaniu, wkroczyli do miasta, które wkrótce stało się siedzibą dystryktu i miejscem licznych egzekucji (głównie w podradomskim Firleju). Pierwszy oddział partyzancki w czasie II wojny światowej - założony przez Hubala-Dobrzańskiego - rozpoczyna walkę na Ziemi Radomskiej. Okupacyjne Generalne Gubernatorstwo dzieli się na cztery dystrykty: krakowski, lubelski, radomski i warszawski. Armia Krajowa działa w ramach okręgu radomsko-kieleckiego Jodła. Po utworzeniu w 1941 r. getta, hitlerowcy zgromadzili w nim ok. 34 000 Żydów, wywiezionych następnie w lipcu 1942 r. do Treblinki. W l. 1942-44 miasto i jego okolice stanowiły teren intensywnych działań podziemnych organizacji i partyzanckich oddziałów. 16 stycznia 1945 r. Radom został wyzwolony przez wojska I Frontu Białoruskiego Armii Radzieckiej. Lata powojenne to szybki rozwój miasta, które stało się dużym ośrodkiem przemysłowym i kulturalnym. W roku 1951 Radom staje się siedzibą zarządu Wschodniego Okręgu Energetycznego - dla województw kieleckiego, lubelskiego i rzeszowskiego. Instytucja ta istnieje do dzisiaj jako Polskie Sieci Elektroenergetyczne Wschód. W Radomiu obiera siedzibę Centralny Zarząd Przemysłu Odlewniczego. Radoskór jest największym przedsiębiorstwem obuwniczym w Polsce. Największa w Europie garbarnia skór miękkich działa w Radomiu. Z Radomia pochodzą polskie telefony, maszyny do pisania, do szycia oraz - karabiny maszynowe. W roku 1960 miasto ma 130 tysięcy mieszkańców, w 1970 - 160 tysięcy. W roku 1975 Radom odzyskuje status miasta wojewódzkiego. W nowym województwie znajduje się okręg grójecki, dotychczas nie związany z Radomiem. Południowe krańce Ziemi Radomskiej pozostają w województwie kieleckim. W dniu 25 czerwca 1976 roku ma miejsce protest robotniczy. Bezpośrednim pretekstem wystąpienia radomskich robotników było przedstawienie 24 czerwca 1976 w sejmie przez premiera Piotra Jaroszewicza projektu członka Rady Państwa posła Edwarda Babiucha przewidującego drastyczne podwyżki cen żywności: mięsa i wędlin średnio o 69% (lepszych gatunków nawet o 110%), masła i serów o 50%, cukru o 100%, ryżu o 150%, warzyw o 30%, które miały wejść w życie 3 dni później. Protest rozpoczął się o godz. 6.30 w Zakładach Metalowych ”Łucznik”, potem do pracowników ”Łucznika” dołączyli pracownicy Zakładu Sprzętu Grzejnego, oraz "Radoskóru. Protestujący, do których później dołączyli również studenci i zwolnieni do domu pracownicy, którzy stawili się do pracy na drugą zmianę rozpoczęli starcia uliczne z jednostkami milicji i ZOMO, które rozpoczęły pacyfikację demonstracji. Próbowali również podpalić budynek Urzędu Wojewódzkiego oraz Biura Paszportów KW MO. Walki trwały do godz. 21:00. O godz. 20:00 rząd wycofał projekt podwyżek. Potępiamy warchołów z Radomia - głosi propaganda. W trakcie walk ulicznych zginęły 2 osoby: Jan Łabęcki i Tadeusz Ząbecki przygnieceni przez przyczepę ciągnika z betonowymi płytami, którą próbowali zepchnąć w kierunku nadciągających oddziałów ZOMO. Trzecią ofiarą śmiertelną był 27-letni Jan Brożyna, który zmarł w wyniku pobicia przez milicjantów. Śmiertelną ofiarą represji po wydarzeniach radomskich, był również ks. Roman Kotlarz. Rannych w zamieszkach zostało 198 osób. Milicja i ZOMO zatrzymały 634 osoby a następnego dnia w trybie natychmiastowym zwolniono z pracy 939 osób. 25 osób osądzono jako prowodyrów wydarzeń. Osiem z nich skazano na kary od 8 do 10 lat więzienia, jedenaście otrzymało kary od 5 do 6 lat, a sześcioro - od 2 do 4 lat więzienia. Dodatkowo ok. 170 osób zostało skazanych przez kolegia do spraw wykroczeń. Władze partyjne przestają sprzyjać rozwojowi miasta. Radom jest pomijany w planach inwestycyjnych, czego skutki odczuwalne są do dzisiaj. Nie licząc Gdyni Radom pozostaje największym polskim miastem nie posiadającym ani filharmonii, ani państwowej uczelni o profilu humanistycznym. W roku 1981 diecezja sandomierska przyjmuje nazwę sandomiersko-radomskiej. W Radomiu powstaje Wyższe Seminarium Duchowne. W roku 1991 diecezję nawiedza Jan Paweł II. Na radomskim lotnisku gromadzi się pół miliona wiernych. Od roku 1992 istnieje diecezja radomska, wchodząca w skład metropolii częstochowskiej. W roku 1995 liczba ludności miasta osiąga 233 tysiące. Od roku 2001 Radom jest obok Częstochowy największym w Polsce miastem, które zostało pozbawione statusu stolicy województwa.